Urban travel tales

«Κάθε άρτιος ταξιδευτής δημιουργάει πάντα τη χώρα που ταξιδεύει» Ν. Καζαντζάκη

 for English http://goo.gl/M1CoHL

Στον τοίχο ένας χάρτης σημαδεμένος με τόπους όπου ήθελα να πάω. Εφηβεία. Τότε δεν ταξιδεύαμε με το διαδίκτυο. Συγγενείς ξενιτεμένοι έρχονταν από τοπία τόσο διαφορετικά όσο η Νέα Υόρκη και το Σουδάν.
Ονειρεύτηκα το Λονδίνο και τη Βαυαρία προτού πατήσω το πόδι μου εκεί. Στο Τόκυο δεν έχω πάει ακόμη, αλλά τα λεπτεπίλεπτα δωράκια που μου έφερναν οι  Γιαπωνέζοι συνεργάτες του πατέρα μου, κι ο ίδιος, από το μοναδικό του ταξίδι εκεί, μου ζωγράφισαν το πρόσωπο της Ιαπωνίας.

Ύστερα ήρθε η φωνή του Νίκου Καζαντζάκη.  Προλογίζει το βιβλίο του ‘Ιαπωνία –Κίνα’, την άνοιξη του 1935 γράφοντας, «…πατώντας στο Πορτ-Σάιτ το γιαπωνέζικο υπερωκεάνειο που θα μ’ έπαιρνε πέρα, στην Ακρότατη Ανατολή».
«Προσπαθώ να κερδίσω τα χρόνια της νιότης που τα έχασα λατρεύοντας άσαρκους, ξένους από μένα κι από τη ράτσα μου θεούς. Μετουσιώνω πια τις αφηρημένες έννοιες και τις κάνω σάρκα και θρέφουμαι. Ένιωσα πως ο Έπαφος, ο θεός της αφής, είναι ο θεός μου.
Όλες οι χώρες που γνώρισα, τις γνώρισα από τότε με την αφή. Αλάκερη τη θύμιση τη νιώθω να μερμηγκιάζει όχι μέσα στο κεφάλι μου, παρά στις ρώγες των δαχτυλιών μου και στην επιδερμίδα μου όλη. Και τώρα που φέρνω στο νου μου την Ιαπωνία, τα χέρια μου μερμηδίζουν σαν ν’ αγγίζουν το στήθος αγαπημένης γυναίκας».

Σημαδούρες

Με ένα χάρτη ανά χείρας ταξιδεύω και πάνω εκεί υπογραμμίζω,  βάζω κύκλους και κουκίδες. Κρατάω σημειώσεις, μαζεύω ένα σωρό μπροσούρες και κάρτες από νόστιμα ξενοδοχεία, από εστιατόρια, από εικαστικά, από ό,τι άλλο μου τραβάει την προσοχή. Γεύομαι τα φαγητά. Θαυμάζω τους κήπους. Περιδιαβαίνω στους δρόμους. Βγάζω φωτογραφίες για να θυμάμαι, πολλές φωτογραφίες. Μερικές υποκαθιστούν τις σημειώσεις.
Δεν χρειάζομαι καμία κουκίδα στο χάρτη για να επιστρέφω στα μέρη τα δικά μου. Εκεί που μια άγκυρα έπεσε στο νερό και σκάλωσε στο βυθό της ψυχής μου κι άφησε  μια σημαδούρα χρωματιστή να επιπλέει στα όνειρα μου.
Κι έτσι επιστρέφω, εκεί όπου θα βρω ένα γνώριμο περιβάλλον, ένα τραπέζι δίπλα στο παράθυρο, ένα κάδρο στον τοίχο, ένα πρόσωπο πίσω από το μπαρ, μια μουσική, μια μυρωδιά οικεία, μια γεύση λιγωτική.
Όμως το καλοκαίρι ξαναγυρίζω εκεί όπου το φως μού πληγώνει τα μάτια και το μπλε της θάλασσας μού ξεπλένει τη ψυχή. Και προσκυνάω την ίδια εικόνα την ίδια ημερομηνία.

urban travel tales, Nikos Kazantzakis

Άλλοτε οι ταξιδιώτες ξεκαβαλίκευαν στα χάνια ή στα πανδοχεία και τάιζαν τα ζώα τους ή άλλαζαν άμαξες. Εκεί έπαιρναν ένα υπνάκο, ένα γεύμα και πληροφορίες. Τώρα οι στάσεις είναι αναγκαίες για να φορτίσουμε τα κινητά, τις κάμερες, τα laptop. Κάποτε μας αρκεί να μισοκλείσουμε  τα μάτια, να γείρουμε στον πάγκο παρέα με τους γάτους.

Οι ταξιδιώτες έχουν ανάγκη από τροφή και ξεκούραση, μα πάνω από όλα στέργουν ένα χαμόγελο και μια ζεστή χειραψία, αρέσκονται να νιώθουν καλοδεχούμενοι, να μην είναι ξένοι και άγνωστοι, ιδιαίτερα όταν έχουν ξαναπεράσει.
Αν βρουν ευήκοα ώτα να αφηγηθούν τις ιστορίες τους, αν βρουν ανθρώπους να ανταλλάξουν τις ιστορίες τους, τόσο το καλύτερο. Οι ιστορίες είναι το νόμισμα του ταξιδιώτη.

urban travel tales, Girona Spain

Συνταξιδιώτες

Γράφω με τη σκέψη μου στους συνταξιδιώτες, στους φίλους μου που αρέσκονται στο ταξίδι και στην περιπέτεια.
Έχω στο νου και στη καρδιά μου φωνές ανθρώπων που με μύησαν στα θαύματα του  ταξιδιού με τη συγκίνηση και τον ενθουσιασμό που μετάγγισαν στις περιγραφές και στις αφηγήσεις τους. Άναψαν την περιέργεια μου, τη φαντασία μου. Με έθρεψαν όταν η πραγματικότητα γύρω μου με στένευε σαν παπούτσια σε μικρότερο νούμερο.
Τρέφω θαυμασμό και τρυφερότητα για συγγραφείς και κινηματογραφιστές, για  ζωγράφους  και φωτογράφους που το έργο και το βίο τους μαθήτευσα και έγιναν πηγή έμπνευσης. Αλλά κυρίως δεν ξεχνώ τους δασκάλους μου που με πήραν από το χέρι και μου έριξαν λίγο φως να υποψιαστώ κάτι από τα μυστήρια της ανθρώπινης ψυχής πίσω από πρόσωπα και προσωπεία.
‘Θα είμαι ευχαριστημένος αν σας βοηθήσω να γίνετε υποψιασμένοι αναγνώστες’ συνήθιζε να λέει ο δάσκαλος μου, ποιητής και κριτικός,ο αξέχαστος φίλος Σπύρος Τσακνιάς.

Μέχρι σήμερα σημειώνω στα βιβλία μου με μολύβι. Τσακίζω τη γωνία μιας σελίδας είτε αφήνω αντί για σελιδοδείκτη χρησιμοποιημένα εισιτήρια. Κάποτε ανοίγοντας ένα βιβλίο πέφτουν στα πόδια μου κόκκοι άμμου για να μου θυμίσουν ένα καλοκαίρι που δεν θα επιστρέψει.
Όλες αυτές είναι σημαδούρες που με οδηγούν πίσω στα μέρη τα δικά μου.

Nikos Kazantzakis, urban travel tales

Ανοίγω το δεμένο βιβλίο ‘Ιαπωνία-Κίνα’από την έκδοση ‘Ταξιδεύοντας’ του Νίκου Καζαντζάκη – έβδομη έκδοση, Αθήνα 1970, Εκδόσεις Ελένη Καζαντζάκη. Σας διαβάζω ένα απόσπασμα από τις σελίδες 94-95:
«Τι άλλες χαρές με περιμένουν άραγε στο Κυότο, στη χήρα βασιλικιά πολιτεία όπου θα φτάσω απόψε; Το ταξίδι είναι ένα συναρπαστικό κυνήγι, και βγαίνεις έξω και δεν μπορείς να μαντέψεις τι πουλί θα σου λάχει. Το ταξίδι είναι σαν το κρασί, και πίνεις και δεν μπορείς να μαντέψεις τι οράματα θα κατέβουν στο κεφάλι σου. Σίγουρα, ταξιδεύοντας, βρίσκεις πάντα ό,τι μέσα σου έχεις. Χωρίς να το θές, από τις αναρίθμητες εντυπώσεις που πλημμυρίζουν τα μάτια σου κάνεις επιλογή και διαλέγεις ό,τι περισσότερο ανταποκρίνεται στις ανάγκες ή στις περιέργειες της ψυχής σου. ’Αντικειμενική’ αλήθεια υπάρχει μονάχα – και πόσο ασήμαντη! – στους φωτογραφικούς θαλάμους, στις ψυχές που βλέπουν κρύα, χωρίς συγκίνηση, δηλαδή χωρίς βαθιάν επαφή, τον κόσμο. Όσοι πονούν κι αγαπούν συνεργάζουνται με μυστική επικοινωνία με το τοπίο που βλέπουν, με τους ανθρώπους που σμίγουν και με τα γεγονότα που διαλέγουν. Γι’ αυτό κάθε άρτιος ταξιδευτής δημιουργάει πάντα τη χώρα που ταξιδεύει».  

Κλείνω σημειώνοντας πως ο Καζαντζάκης μεταφέρει εδώ τον ισχυρισμό πως η φωτογραφία είναι αντικειμενική, πως τάχα ‘αποτυπώνει ψυχρά την αλήθεια’, άποψη πιθανώς της εποχής του. Η φωτογραφική εικόνα σήμερα εκλαμβάνεται σαν αφήγηση και ενδιαφέρει ακριβώς επειδή αποδίδει μια προσωπική χειρονομία και οπτική γωνία. Όπως κάθε άλλη γλώσσα ‘διαβάζεται’ καλύτερα όσο πιο υποψιασμένοι είναι οι αναγνώστες, γεγονός που ισχύει για κάθε τέχνη.

urbantraveltales, Nikos Kazantzakis

2013 © Copyright.  All rights reserved

παρόμοια γραφή και προβληματική θα βρείτε σε άλλα άρθρα μου, όπως :  

http://goo.gl/YzIvqE      http://goo.gl/Yt7wNC

Άλλα κείμενα μου και φωτογραφίες θα βρείτε θεματικά, πατώντας τα tags στο κάτω μέρος της σελίδας, αλλά και με το ‘search’ στο πλάι της σελίδας ‘π.χ. γράφοντας ‘Ταξίδι’ και enter, για τους λιγότερο μυημένους.

2 comments

    • νομίζω πως αυτή τη φορά θα συμφωνήσω Μαρία μου! Αισθάνομαι πως απέδωσα με ακρίβεια αυτό που είχα στη νου και στη ψυχή μου! Σε ευχαριστώ🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: